W przewodnikach projektu nie podajemy kwot, stawek ani progów. To nie jest przeoczenie, tylko decyzja redakcyjna: wynagrodzenie ucznia jest powiązane z przeciętnym wynagrodzeniem i zmienia się co kwartał, wykaz zawodów objętych refundacją ogłaszany jest co roku, a terminy rekrutacji ustala kurator oświaty na każdy rok osobno. Liczba wpisana do publikacji byłaby nieaktualna, zanim publikacja trafiłaby do firm — a nieaktualna liczba szkodzi bardziej niż jej brak.
Zamiast tego podajemy miejsca, w których te informacje są aktualizowane u źródła. Poniższa lista jest sprawdzana i aktualizowana w trakcie trwania projektu.
Gdzie sprawdzić stawki, terminy naborów i wymagania, zanim podejmiesz decyzję. Sprawdzone adresy: formalności, refundacja i dofinansowanie, zawody i egzaminy, rekrutacja do szkół branżowych. Przy każdym krótko, co tam znajdziesz.
Źródła dla firm współpracujących z partnerami zza granicy albo zatrudniających osoby, które uczyły się w Saksonii. Handwerkskammer Dresden, rejestr uznanych zawodów szkolonych i teksty niemieckich ustaw o kształceniu zawodowym.
Gdzie sprawdzić stawki, terminy naborów i wymagania, zanim podejmiesz decyzję. Dziesięć sprawdzonych adresów: formalności, refundacja i dofinansowanie, zawody i egzaminy, rekrutacja do szkół branżowych. Przy każdym krótko, co tam znajdziesz.
Zawiadomienie o zawarciu umowy z młodocianym — portal rządowy biznes.gov.pl
Opis procedury, kogo i kiedy zawiadomić, jakie dokumenty przygotować.
https://www.biznes.gov.pl/pl/portal/ou578
Zatrudnianie pracowników młodocianych — Państwowa Inspekcja Pracy
Umowa, czas pracy, badania lekarskie, urlop, wynagrodzenie. Źródło pierwszego wyboru przy pytaniach o obowiązki wobec ucznia.
https://www.pip.gov.pl/dla-pracodawcow/porady-prawne/zatrudnianie-pracownikow-mlodocianych
Ochrona pracy młodocianych — Państwowa Inspekcja Pracy
Prace wzbronione, warunki dopuszczenia do prac objętych ograniczeniami, obowiązki bhp.
https://www.pip.gov.pl/dla-pracodawcow/porady-prawne/ochrona-pracy-mlodocianych
Wykaz prac wzbronionych młodocianym określa rozporządzenie Rady Ministrów z 2023 roku, które zastąpiło wcześniejsze — listy krążące w starszych opracowaniach są nieaktualne. Pełne teksty aktów prawnych publikuje Internetowy System Aktów Prawnych Kancelarii Sejmu (isap.sejm.gov.pl).
Zgłoszenie ucznia do ubezpieczeń społecznych przebiega tak samo jak zgłoszenie każdego pracownika — formularze i terminy udostępnia ZUS przez Platformę Usług Elektronicznych. W większości firm tę część obsługuje biuro rachunkowe.
Refundacja wynagrodzeń młodocianych — Ochotnicze Hufce Pracy
Najważniejsza strona na tej liście. Zawiera obowiązujące stawki minimalnego wynagrodzenia ucznia na bieżący okres, warunki przyznania refundacji, terminy naboru i druki.
https://www.ohp.pl/rozwoj-zawodowy/refundacja/zasady
Refundacja — warunki i limity, Publiczne Służby Zatrudnienia
Uzupełnienie: komu przysługuje, ilu uczniów obejmuje, jakie deklaracje składa pracodawca.
https://psz.praca.gov.pl/dla-pracodawcow-i-przedsiebiorcow/podnoszenie-kompetencji-i-kwalifikacji-pracownikow-i-kandydatow-do-pracy/refundacja-z-fundusz-pracy-wynagrodzen-mlodocianych-pracownikow
Dofinansowanie kosztów kształcenia — Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości
Kto przyznaje, na jakich warunkach i w jakim terminie po egzaminie trzeba złożyć wniosek.
https://www.parp.gov.pl/component/content/article/72776:dofinansowanie-kosztow-ksztalcenia-mlodocianego-pracownika
Wzory wniosków i lokalne terminy publikuje Biuletyn Informacji Publicznej gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania ucznia — nie siedzibę firmy.
Oświata zawodowa — Związek Rzemiosła Polskiego
Egzaminy czeladnicze i mistrzowskie, standardy egzaminacyjne, legalizacja świadectw, kształcenie ustawiczne.
https://zrp.pl/dzialalnosc-zrp/oswiata-zawodowa/
Wykaz zawodów — Związek Rzemiosła Polskiego
Zawody, w których można prowadzić dualne kształcenie w rzemiośle, z podziałem na szkolne i pozaszkolne. Wykaz jest aktualizowany na bieżąco.
https://zrp.pl/dzialalnosc-zrp/oswiata-zawodowa/egzaminy/wykaz-zawodow/
Harmonogram rekrutacji ustala kurator oświaty osobno na każdy rok szkolny, zwykle w styczniu. Wnioski składa się najczęściej w maju i czerwcu.
Województwo dolnośląskie — Kuratorium Oświaty we Wrocławiu
https://www.kuratorium.wroclaw.pl/category/szkoly-i-placowki/rekrutacja/
Województwo lubuskie — Kuratorium Oświaty w Gorzowie Wielkopolskim
https://ko-gorzow.edu.pl/category/szkoly-i-organy-prowadzace/rekrutacja/
Źródła dla firm współpracujących z partnerami zza granicy albo zatrudniających osoby, które uczyły się w Saksonii. Handwerkskammer Dresden, rejestr uznanych zawodów szkolonych i teksty niemieckich ustaw o kształceniu zawodowym.
Informacje dla firm szkolących — Handwerkskammer Dresden
Warunki prowadzenia nauki, uprawnienia osoby szkolącej, szkolenie międzyzakładowe ÜLU, akademia dla instruktorów. Strona niemieckojęzyczna.
hwk-dresden.de — informacje dla firm szkolących
Umowa o naukę zawodu — Handwerkskammer Dresden
Wzory umowy, zgłoszenie elektroniczne, wpis do rejestru uczniów (Lehrlingsrolle). Strona niemieckojęzyczna.
hwk-dresden.de — umowa o naukę zawodu
Baza wynagrodzeń taryfowych — Bundesinstitut für Berufsbildung (BIBB)
Wysokość wynagrodzenia ucznia według zawodu i roku nauki, na podstawie układów zbiorowych. Wartości są orientacyjne: wiążący jest układ zbiorowy danego zawodu, a niezależnie od niego obowiązuje ustawowe minimalne wynagrodzenie uczniowskie, waloryzowane co roku. O to, który układ obowiązuje w konkretnym zawodzie, pyta się izby rzemieślniczej. Strona niemieckojęzyczna.
bibb.de — baza wynagrodzeń taryfowych
Uznane zawody szkolone — Bundesinstitut für Berufsbildung (BIBB)
Rejestr zawodów i rozporządzeń o kształceniu (Ausbildungsordnungen), wyszukiwanie alfabetyczne, odesłanie do bazy BERUFENET. Rejestr obejmuje całe Niemcy, nie tylko Saksonię. Strona niemieckojęzyczna.
bibb.de — uznane zawody szkolone
Terminy egzaminów pośrednich, czeladniczych i mistrzowskich oraz zgłoszenia do nich prowadzi izba rzemieślnicza właściwa dla zakładu — dla saksońskiej części pogranicza Handwerkskammer Dresden, przez stronę dla firm szkolących podaną wyżej.
Nostryfikacja i uznawanie kwalifikacji. Uznanie polskiego świadectwa czeladniczego albo dyplomu mistrza w Niemczech, i odwrotnie, przebiega w odrębnym trybie — nie dzieje się automatycznie wraz z ukończeniem nauki. W tej sprawie kontaktuje się bezpośrednio z izbą.
Teksty ustaw federalnych — gesetze-im-internet.de
Urzędowe brzmienie przepisów, udostępniane przez niemieckie Ministerstwo Sprawiedliwości. Strony niemieckojęzyczne.
Berufsbildungsgesetz (BBiG) — ustawa o kształceniu zawodowym
Handwerksordnung (HwO) — ustawa o rzemiośle
Jugendarbeitsschutzgesetz (JArbSchG) — ustawa o ochronie pracy młodzieży
Przepisy saksońskie — revosax.sachsen.de
Zbiór prawa Wolnego Państwa Saksonia. Zawiera m.in. saksońskie rozporządzenie o ochronie pracy młodzieży, uzupełniające ustawę federalną. Strona niemieckojęzyczna.
revosax.sachsen.de — saksońskie rozporządzenie o ochronie pracy młodzieży
Im częściej dana informacja się zmienia, tym krócej wytrzymuje w raz napisanym tekście. Zestawienie zbiera to, co opisano wyżej: jak często każda z tych informacji jest ustalana na nowo i kto podaje stan na dziś — po obu stronach granicy.
Gdzie sprawdzić w Polsce
Ta część dotyczy obowiązków firmy prowadzącej naukę zawodu w Polsce — stawek, terminów i wymagań, które zmieniają się częściej niż treść przewodnika. Przy każdej pozycji podajemy, jak często się zmienia i kto podaje stan na dziś.
| Informacja | Jak często się zmienia | Gdzie sprawdzić |
|---|---|---|
| Minimalne wynagrodzenie ucznia | Co kwartał | OHP — zasady refundacji |
| Wykaz zawodów objętych refundacją | Co roku | Wojewoda (ogłasza wykaz), OHP (stosuje przy wnioskach) |
| Terminy naboru wniosków o refundację | Co roku, zwykle bez zmian | OHP |
| Kwota dofinansowania po egzaminie | Zmienna, powiązana z przeciętnym wynagrodzeniem | Urząd gminy |
| Harmonogram rekrutacji do szkół | Co roku, zwykle ogłaszany w styczniu | Kuratorium oświaty |
| Wykaz prac wzbronionych młodocianym | Rzadko, przy zmianie rozporządzenia | Państwowa Inspekcja Pracy |
| Wymagania wobec instruktora | Rzadko | Izba rzemieślnicza |
Gdzie sprawdzić po stronie saksońskiej
Ta część przydaje się przy współpracy z zakładem z Saksonii — i wtedy, gdy uczeń albo absolwent pyta o naukę po drugiej stronie granicy. Firma z Polski prowadzi naukę wyłącznie według prawa polskiego.
| Informacja | Jak często się zmienia | Gdzie sprawdzić |
|---|---|---|
| Minimalne i taryfowe wynagrodzenie ucznia | Co roku | BIBB — baza wynagrodzeń taryfowych; układ zbiorowy danego zawodu, Handwerkskammer Dresden |
| Rozporządzenia o zawodach i wykaz zawodów | Rzadko, przy zmianie regulacji zawodu | Federalny Instytut Kształcenia Zawodowego (BIBB) |
| Terminy egzaminów pośrednich, czeladniczych i mistrzowskich | Co roku | Handwerkskammer Dresden |
| Wymagania wobec osoby szkolącej (AEVO) | Rzadko | Handwerkskammer Dresden |
| Terminy ÜLU i udział firmy w kosztach | Co roku | Handwerkskammer Dresden |
| Ochrona pracy młodocianych | Rzadko, przy zmianie przepisów | JArbSchG i rozporządzenie saksońskie |
| Terminy roku szkolnego i ferii, zapisy do szkoły zawodowej | Co roku | Szkoła zawodowa ucznia |
Przy wątpliwości dzwoń, zanim przeczytasz dziesięć stron. Cech rzemiosł odpowiada na pytania o dokumenty i terminy szybciej, niż da się je znaleźć samodzielnie — i odpowiada na pytanie o konkretną sytuację, a nie o przypadek ogólny.
Sprawdzaj datę. Materiały o nauce zawodu krążą w internecie latami. Opracowanie bez daty albo powołujące się na uchylone przepisy potrafi wyglądać wiarygodnie. Jeśli strona nie mówi, kiedy była aktualizowana, potraktuj ją jako punkt wyjścia, a nie źródło.
Wszystkie odnośniki sprawdzono 1 października 2026 r.